đổ riệt
Khi dự án thất bại, ông chủ đã đổ riệt cho trưởng nhóm mà không xem xét các yếu tố khách quan.
Định nghĩa
- Động từ:
- Đổ hết lỗi lầm, trách nhiệm cho một người nào đó: Hành động quy kết, gán ghép toàn bộ lỗi lầm hoặc trách nhiệm tiêu cực cho một cá nhân một cách có hệ thống và dứt khoát, thường là không công bằng hoặc thiếu căn cứ đầy đủ.
- Buộc tội một cách quyết liệt và tập trung: Cách nói nhấn mạnh việc đổ lỗi một cách thẳng thừng, không khoan nhượng vào một đối tượng duy nhất.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Khi dự án thất bại, ông chủ đã đổ riệt cho trưởng nhóm mà không xem xét các yếu tố khách quan.
- Đừng đổ riệt hết mọi chuyện cho một người; chúng ta cần phân tích nguyên nhân một cách công bằng.
- Anh ta có thói quen đổ riệt cho đồng nghiệp mỗi khi xảy ra sự cố.
Các cách sử dụng nâng cao
- "bị đổ riệt": bị quy kết, gánh chịu toàn bộ trách nhiệm một cách bất công.
- Cô ấy luôn là người bị đổ riệt trong mọi tình huống rắc rối của nhóm.
- "hành động đổ riệt": chỉ một hành vi có chủ đích đổ lỗi tập trung.
- Hành động đổ riệt đó khiến không khí trong phòng trở nên căng thẳng.
Biến thể và từ gần giống
- Đổ lỗi (động từ): gán tội, quy trách nhiệm cho ai (nghĩa rộng hơn, có thể chia sẻ trách nhiệm).
- Quy kết (động từ): suy diễn, gán cho một nguyên nhân hay tính chất nào đó (thường dùng trong lập luận, pháp lý).
- Đổ tội (động từ): gán tội lỗi cho người khác (cách nói thông tục, mạnh hơn "đổ lỗi").
Từ đồng nghĩa
- Quy trách nhiệm: giao, chỉ định trách nhiệm cho ai.
- Buộc tội: kết tội, gán tội cho ai.
- Đổ thừa (phương ngữ, khẩu ngữ): đổ lỗi một cách vô lý, cãi chày cãi cối.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không có cụm động từ đặc thù nào khác ngoài cách sử dụng kết hợp với tân ngữ trực tiếp, ví dụ: "đổ riệt cho ai").
Thành ngữ liên quan
- "Đổ vỏ dưa, gặp vỏ dừa": Thành ngữ ám chỉ việc đổ lỗi, trút giận nhầm chỗ, hoặc gặp phải hậu quả tương tự từ một hành động tiêu cực trước đó. Có thể dùng để cảnh báo về hậu quả của việc đổ riệt bừa bãi.
- Anh đừng vội đổ riệt cho người khác, kẻo "đổ vỏ dưa, gặp vỏ dừa".